คุณดูนกแล้วหรือยัง

อย่าเพิ่งคิดเป็นอย่างอื่นนะครับ นกของผมในที่นี้ หมายถึงนกที่มีชีวิตจิตใจ บินไปบินมาอยู่ในป่าและบนท้องฟ้า ส่งเสียงร้องได้อย่างไพเราะเพราะพริ้งต่างหาก

กิจกรรมการดูนกเพิ่งจะได้รับความนิยมจากบุคคลทั่วไปเมื่อไม่นานมานี้เอง แต่จุดเริ่มต้นของการดูนกในบ้านเรามีมานานกว่า 30 ปีแล้ว เพียงแต่ในระยะแรก ๆ ยังไม่มีคนให้ความสนใจมากนัก

สิ่งสำคัญอันดับแรกของการดูนกก็คือ การทำความเข้าใจกับกิจกรรมนี้เสียก่อนว่า เรามีวัตถุประสงค์ไปในทิศทางใด ดูนกเพื่อเป็นการศึกษา เพื่อเป็นการท่องเที่ยว หรือเพื่อการพักผ่อน บางกลุ่มจะเน้นการดูนกในธรรมชาติเพื่อการศึกษา ซึ่งหมายถึงการดูลักษณะทั่ว ๆ ไป ของนก สังเกตุพฤติกรรมและถิ่นที่อยู่อาศัย แต่ไม่ได้ศึกษาลงลึกไปถึงงานวิจัยหรืองานทางวิชาการ

บางกลุ่มก็เอากิจกรรมการดูนกเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของการท่องเที่ยวให้มีความหลากหลาย บางกลุ่มก็ถือการดูนกเป็นการพักผ่อน คลายความเคร่งเคลียด จากหน้าที่การงาน

การเข้าป่าชมนกชมไม้ก็ถือเป็นการพักผ่อนแบบหนึ่ง เรียกว่าการสัมผัสธรรมชาติเชิงอนุรักษ์ คือท่องเที่ยวแบบไม่เสียเที่ยว ได้ทั้งความสุข ได้ทั้งความรู้

moncler barcelona oakley frogskins baratas parajumpers madrid polo lacoste ghd baratas air max 90 blancas zapatos mbt nike huarache blancas new balance hombre duvetica madrid ray ban aviator polos lacoste ralph lauren outlet moncler madrid zapatillas nike nike air max thea baratas cazadoras belstaff nike free rn flyknit cinturon louis vuitton

ในความคิดของผม การท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์จะเป็นกิจกรรมหรือการท่องเที่ยวอีกรูปแบบหนึงที่จะได้รับความนิยมมากขึ้นต่อไปในอนาคต ซึ่งจะเป็นการยกระดับของการท่องเที่ยวให้มีคุณภาพ สนองตอบต่อชีวิตตนเองได้ค่อนข้างชัดเจนมากขึ้น

ในขณะเดียวกัน ก็เป็นการลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและะรรมชาติได้เป็นอย่างมาก และยังเป็นการเชื่อมระหว่างสังคมเมืองกับสังคมชนบทให้มีความแนบแน่น และเข้าใจกันมากขึ้น เป็นการลดช่องว่างของสังคมได้อีกทางหนึ่ง

รูปแบบของการท่องเที่ยวหรือการสัมผัสธรรมชาติเชิงอนุรักษ์มีอยู่หลายรูปแบบ พอจะยกตัวอย่างได้ดังนี้ เช่น การดูนก ดูผีเสื้อ ดูดวงดาว ดูหินดูแร่ ดูพืชพรรณไม้ ดูศิลปประเพณีวัฒนธรรม โบราณสถาน โบราณวัตถุ และการเข้าไปมีส่วนร่วมในวิถีชีวิตของสังคมชนบทในแต่ละท้องที่

ถ้าคุณสนใจในเรื่องของการท่องเที่ยวโดยเอานกเป็นหลัก ไม่ว่าจะเป็นการดูนกเพื่อการศึกษา ดูนกเพื่อการพักผ่อน กลุ่มหรือชมรมที่คุณควรเข้าไปแนะนำตัว หรือทำความรู้จักก็มีอยู่มากมาย เช่น สมาคมอนุรักษ์นกและธรรมชาติแห่งประเทศไทย มูลนิธิคุ้มครองสัตว์ป่าและพรรณพืชแห่งประเทศไทย กลุ่มอนุรักษ์นกแอนด์เนเจอร์ กลุ่มคนไทรักป่า กลุ่มเนเจอร์แอนด์ไลฟ์ กลุ่มเอ้าดอร์ดคลับ เป็นต้น

ผมขอแนะนำท่านที่เริ่มก้าวเข้ามาเรียนรู้เรื่องของการดูนก ควรเริ่มต้นจากากรถือว่ากิจกรรมนี้เป็นไปเพื่อการท่องเที่ยวเสียก่อน เปรียบเสมือนเราเริ่มเรียน ก. ไก่ ถ้ายังท่องจำได้ไม่ถนัดก็จะเบื่อ แต่ถ้าท่องไปดูไป จำได้บ้างไม่ได้บ้าง ในระหว่างเดินทางท่องเที่ยวไปตามที่ต่าง ๆ ก็จะทำให้ไม่น่าเบื่อมากนัก เพราะสถานที่ที่เปลี่ยนไปเรื่อย ๆ

หลังจากเรามีอุปกรณ์พร้อม เช่นมีกล้องส่องทางไกลหรือกล้องสองตา หนังสือคู่มือดูนก และสิ่งที่ขาดไม่ได้คือเพื่อน ๆ ที่จะไปดูนกด้วยกัน ก็จะทำให้เราสนุกและรักกิจกรรมของการดูนกไปเลยทีเดียว

อีกสิ่งหนึ่งก็คือสมุดจดบันทึก หลังจากที่เราได้พบเห็น ถ้าไม่บันทึก ไม่จดข้อมูลรายละเอียดต่าง ๆ ก็มักจะลืมหมด เพราะการบันทึกมี่แหละคือข้อมูลที่เราจะนำไปถ่ายทอดสู่ผู้อื่น

ก่อนที่เราจะก้าวไปเป็นผู้ที่มีความชำนาญในเรื่องนก อยากจะให้แง่คิดสักนิดว่า เราดูนกเพื่อให้เราได้เรียนรู้ว่านกมีวิถีชีวิตความเป็นอยู่อย่างไร เป็นองค์ประกอบหนึ่งในระบบแห่งธรรมชาติใช่ไหม และให้ประโยชน์ต่อตัวเราและสังคมมนุษยชาติอย่างไร และเราจะดูแลเขาในอนาคตได้อย่างไร

สำหรับผู้ที่เข้ามาสู่กิจกรรมดูนกดดยที่รู้นิด ๆ หรือไม่รู้เลย ผมจะจำแนกแยกถึงวิธีการเรียนรู้พอเป็นสังเขป โดยที่ไม่ต้องอ้างอิงพิงฝาตำราใด ๆ ทั้งสิ้น ว่ากันแบบลูกทุ่งล้วน ๆ เลยล่ะ

เราดูนก เราก็ควรต้องแบ่งหมวดหมู่ของนกเพื่อการง่ายในการจดจำ โดยแบ่งนกออกเป็น 3 กลุ่มใหญ่ ๆ คือ

นกในเมือง เช่น นกสวน และนกบริเวณที่เราอาศัยอยู่
นกพื้นราบ เช่น นกทุ่ง นกหนองน้ำ นกป่าชายเลน
นกป่าดงดิบหรือนกในป่าเขา เช่น นกป่าโปร่ง นกป่าเบญจพรรณ นกป่าดิบเขา นกยอดดอย

อันนี้เราแยกหมวดหมู่ของนกตามถิ่นที่อยู่อาศัยเป็นหลัก เพื่อให้จดจำนกในแต่ละภูมิประเทศ เป็นเบื้องต้น ส่วนนกอพยพโยกย้ายถิ่น เราค่อย ๆ เรียนรู้ไป

เราเริ่มต้นการเรียนรู้นกจากนกในเมือง หรือนกในบริเวณบ้านของเราก่อนดีกว่า เมื่อเราตื่นนอนตอนเช้า ๆ โผล่หน้าต่างออกไปสูดโอโซนและทักทายโลกภายนอก เรามักจะเห็นนกตัวแรกก็คือ นกกระจอกบ้าน แต่ในชีวิตความเป็นจริงของเขาไม่กระจอกเลย

เราก็ยกกล้องส่องทางไกลหรือกล้องสองตาขึ้นมาดูขนาดของตัว สีสัน ลวดลายอันงดงามของเขาอย่างละเอียด ปากเป็นอย่างไร ตีนเป็นอย่างไร สีขนเป็นอย่างไร รายละเอียดเหล่านี้ เมื่อเราจำได้อย่างขึ้นใจแล้วก็จะง่ายในการแยกชนิดของนกในแต่ละประเภท หรือแต่ละวงศ์

นกกางเขนบ้าน วิธีจดจำก็เหมือนกับนกกระจอก นกปรอดสวนอาจจะยากหน่อย แต่เราก็มีคู่มือดูนกอยู่แล้ว เปิดออกเทียบดูกับตัวจริงไปเลย

พอเห็นนกกินปลีอกเหลือง เราก็เริ่มเห็นถึงความแตกต่างของปากนกแต่ละชนิดแล้ว

เราจะเห็นปากหนาสั้นของนกกระจอกบ้าน จะเห็นปากแหลมยาวขึ้นมาอีกนิดของนกกางเขนบ้าน จะเห็นปากเรียวโค้งยาวของนกกินปลี

นกกางเขนกินพวกแมลง หนอน นกกินปลีมีปากโค้งเรียวแหลม เหมาะสำหรับกินพวกน้ำหวาน กินละอองเกสรจากดอกไม้ โดยใช้ปลายปากสอดเข้าไป

นกประเภทไหน ชนิดไหนที่บินหลงเข้ามาในบริเวณบ้าน เราดูให้หมด

พอเราดูจนมีความชำนาญของการใช้กล้อง หรือคู่มือดูนกแล้ว เราค่อย ๆ ย่องออกไปดูนกตามหมู่บ้าน ตามไร่นาใกล้ ๆ หรือหนองน้ำ เราก็จะได้เห็นความแตกต่างของปาก ตีน สี และขนาดของนก และจะได้จำชื่อของนกได้เพิ่มมากขึ้น

แต่ก็อาจจะลำบากตรงที่ถ้าเราไปดูนกคนเดียว การเปิดหนังสือคู่มืออาจจะหายากสักหน่อย แต่ไม่เป็นไรครับ ขอให้ดูบ่อย ๆ เข้าไว้ก็จะรู้เอง และเพื่อเป็นการเตรียมตัวไปดูนกที่ยากขึ้น เช่น นกในป่าในดงต่อไป

การไปดูนกในป่า เราควรจะไปกับเพื่อนฝูง หรือไปกับกลุ่มอนุรักษ์ หรือชมรมอะไรก็ได้ ซึ่งเป็นข้อดี เพราะเราจะได้เพื่อนช่วยกันแยกแยะชื่อและชนิดของนกได้อย่างแม่นยำถูกต้อง

รวมถึงได้เรียนรู้วิธีการใช้ชีวิต สัมผัสธรรมชาติอย่างได้บรรยากาศ เช่น การนอนเต็นท์ การช่วยกันปรุงอาหาร การแลกเปลี่ยนความรู้และประสบการณ์ชีวิต

นับว่าคุ้มค่าที่ได้ออกมาสัมผัสกับบบรยากาศในธรรมชาติ ที่ปราศจากเทคโนโลยีสมัยใหม่ตามมารบกวน

ถ้าดูนกในป่าโดยเฉพาะป่าดิบทึบ ค่อนข้างจะลำบากมากสำหรับนักดูนกหน้าใหม่ เพราะนกจะไม่ค่อยอยู่นิ่ง ส่วนมากมักจะบินหรือกระโดดไปมาด้วยความรวดเร็ว ขนาดนักดูนกมือเก่ายังแทบส่องกล้องดูไม่ทัน

บ้านเรามีแหล่งดูนกในป่ามากมายและดี ๆ ทั้งนั้น เช่นในอุทยานแห่งชาติ เขตห้ามล่าสัตว์ป่า เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า หน่วยจัดการต้นน้ำ โครงการหลวง และยอดดอยต่าง ๆ ทางภาคเหนือ

ในหนังสือคู่มือดูนก หรือที่ส่วนอุทยานแห่งชาติ สำนักอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ ของกรมป่าไม้ จะมีข้อมูลให้ดูและสอบถามได้

คงพอจะมองเห็นถึงวัตถุประสงค์ของการท่องเที่ยวหรือการสัมผัสธรรมชาติเชิงอนุรักษ์ในรูปแบบของกิจกรรมดูนกออกแล้วนะครับ

ถ้าจะให้ดีและเห็นภาพอย่างถนัดชัดเจน ผมว่าเข้าไปร่วมกิจกรรมด้วยเลยจะดีกว่า เพราะผมมองดูแล้วมีแต่ได้ประโยชน์มากมายมหาศาลแก่ตัวผู้ดูเอง และยังสามารถนำไปประยุกต์ใช้กับหน้าที่การงานได้อีกด้วย ส่วนจะไปกับกลุ่มไหนนั้นก็แล้วแต่จะเลือกกัน

ในความเป็นจริงแล้ว การดูนกเป็นกิจกรรมหนึ่งที่เกี่ยวข้องกับการอนุรักษ์อย่างตรงเป้าหมาย คนเห็นนก เรียนรู้เรื่องนก รักนก รักต้นไม้ รักป่าไม้ อันเป็นถิ่นที่อยู่อาศัยของนก ป่าไม้เป็นบ่อเกิดของต้นน้ำลำธาร ต้นไม้รักษาสมดุลของดินฟ้าอากาศ ที่เกี่ยวข้องกับวิถีชีวิตและตัวเราเอง นกและความงามแห่งธรรมชาติก็เป็นสุนทรีย์ทางจิตใจ

ถ้ามีเวลาและสนใจก็ขอเชิญชวนไปสัมผัสธรรมชาติ ดูนก ดูหนู ดูทุกอย่างในธรรมชาติด้วยกัน

อ้อ ! ก่อนจากกัน ขอถามสักนิดว่า
คุณจะดูนกแล้วหรือยัง


กลับสู่ด้านบน

christian louboutin wien timberland schuhe ray ban wien pandora schmuck ralph lauren sale abercrombie and fitch wien louboutin wien michael kors wien oakley wien mbt schuhe abercrombie wien mbt wien Polo ralph lauren sale pandora wien timberland wien oakley sonnenbrillen ray ban sonnenbrillen michael kors taschen nike roshe run nike roshe run portugal oakley portugal